Cổng thông tin chính thức của Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam - Tổ chức đại diện cấp quốc gia của các Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam

Văn hóa Thăng Long xưa và Hà Nội nay

11:04:02 15/04/2014
Năm 1010, Lý Công Uẩn dời Hoa Lư ra Đại La xây thành, đặt tên kinh đô là Thăng Long với lòng mong muốn Đại Việt ngày càng phồn thịnh như Rồng bay lên. 10 thế kỉ đã trôi qua, Thăng Long xưa và Hà Nội nay luôn là trung tâm văn hóa lớn nhất nước với các di tích văn hóa vật thể và phi vật thể...

 

 

Trước khi Thăng Long trở thành kinh đô của nước Đại Việt, vùng đất này đã sản sinh ra nền văn hóa dân gian với nhiều truyền thuyết, huyền tích, ca dao, tục ngữ… Ví dụ như truyền thuyết Mỵ Châu - Trọng Thủy - bài học về chữ tín và cảnh giác. Truyền thuyết Ông Gióng - bài học về mong muốn sống yên bình hay đền Bạch Mã với huyền tích ngựa trắng và nhờ có dấu chân ngựa, Lý Công Uẩn mới xây được thành Thăng Long.

Cùng với đó là các lễ hội mang đậm màu sắc lịch sử, bởi Thăng Long - Hà Nội là kinh đô - Thủ đô, nơi tập trung các nhân vật lịch sử và những sự kiện lịch sử. Lễ hội dân gian của Hà Nội có tác động tích cực, sâu sắc đến đời sống tinh thần vì trong các lễ hội bao giờ cũng có các hình thức diễn trò, diễn xướng, qua đó từng người rút ra những bài học cho bản thân.  Và cũng qua lễ hội và trong lễ hội, mọi hành động đều chứa đựng ý nghĩa thiêng liêng, đặc biệt luôn hướng tới: khoan dung - khoan hòa - khoan nhượng của dân Đại Việt. Tuy là kinh đô, là đô thị lớn nhất của cả nước nhưng vẫn còn “kẻ quê” nằm trong kẻ Chợ, những kẻ Mơ, kẻ Láng, kẻ Mọc… vẫn tồn tại cho đến hôm nay và gắn với mỗi kẻ là những tục lệ, hương ước riêng, tiêu biểu và đặc trưng cho mỗi nơi.

Theo số liệu điều tra, Hà Nội còn lưu giữ được hàng trăm bản hương ước bằng chữ Hán và chữ Nôm. Thăng Long - Hà Nội là đất lành nên người bốn phương hội tụ về đây sinh sống đã mang theo phong tục, tập quán cùng với các lễ hội dân gian quê hương, họ làm cho văn hóa Thăng Long - Hà Nội thêm phong phú. Không đâu trên đất Việt Nam lại có nhiều làng văn hiến như ở Hà Nội, vì thế gọi Hà Nội là Thủ đô nghìn năm văn hiến là hoàn toàn đúng.

Song song với văn hóa phi vật thể, văn hóa vật thể trên đất Thăng Long – Hà Nội cũng vô cùng nhiều, từ kiến trúc Phật giáo, kiến trúc dân gian, rồi kiến trúc Pháp thể hiện rõ ở các công trình đình, đền, chùa, miếu và các công trình nhà ở nằm rải rác tại các quận, huyện trong thành phố, đặc biệt là quận Hoàn Kiếm với hơn 100 di tích.

 

Công trình kiến trúc có giá  trị lâu đời nhất phải kể đến là Văn Miếu - Quốc Tử Giám, trường đại học lâu đời nhất Việt Nam. Công trình này được xây dựng vào nửa cuối của thế kỉ XI, thờ Khổng Tử, các bậc hiền triết của Nho giáo và Tư nghiệp Quốc Tử Giám Chu Văn An, người thầy tiêu biểu đạo cao, đức trọng của nền giáo dục Việt Nam.

Công trình thứ hai phải kể đến là chùa Một Cột thanh thoát như đóa hoa sen. Sự độc đáo trong kiến trúc chùa Một Cột là toàn bộ ngôi chùa được đặt trên một cột đá. Cùng với ao hình vuông phía dưới có thể là biểu tượng cho đất (trời tròn, đất vuông), ngôi chùa như vươn lên cái ý niệm cao cả: Lòng nhân ái soi tỏ thế gian.

Đến đời nhà Hậu Lê, Nho giáo được trọng hơn vì thế  đình làng ra đời. Không chỉ thờ thành hoàng, đình còn là nơi  sinh hoạt cộng đồng của làng xã, phường nghề trên đất Thăng Long. Theo thống kê, hiện Hà Nội có 5.175 di tích văn hóa, lịch sử trong đó di tích đã xếp hạng là 2.209 (chiếm 42,65%), trở thành Thành phố dẫn đầu cả nước cả về số lượng di tích. Đặc biệt, Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long và Hội Gióng ở đền Phù Đổng – Sóc Sơn đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa của nhân loại.

 

Trong gần 100 năm đô hộ Việt Nam, thực dân Pháp gây ra nhiều nỗi thống khổ cho dân Việt, nhưng ở góc độ khác thì họ cũng để lại trên đất Hà Nội nhiều công trình kiến trúc có giá trị, góp vào di sản văn hóa khiến văn hóa Hà Nội đa dạng hơn.   

Ngay sau khi giải phóng Thủ đô, ngoài những việc khôi phục nền kinh tế bị tàn phá thì khôi phục và xây dựng nền văn hóa mới trên cơ sở văn hóa truyền thống cùng đồng thời được tiến hành. Với văn hóa vật thể, nhiều công trình có kiến trúc mới được xây dựng như Đại học Bách khoa, Hội trường Ba đình, Ủy ban Kế hoạch Nhà nước. Và đặc biệt, phải kể đến công trình Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, không chỉ có giá trị kiến trúc, công trình Lăng còn có giá trị lịch sử với lòng kính yêu và biết ơn vô hạn với Người. Sau này, còn có nhiều công trình văn hóa lớn như Cung văn hóa Hữu nghị Hà Nội, tượng đài vua Quang Trung, vua Lý Thái Tổ và gần đây nhất là tượng Bác Hồ - Bác Tôn đặt trong Công viên Thống Nhất.  

 

Trong nhiều năm qua, bên cạnh xây mới, Hà Nội cũng cho trùng tu nhiều di tích văn hóa đã xuống cấp; lập quy hoạch và lên phương án bảo tồn khu phố cổ… Tất cả những việc làm đó không chỉ là bảo tồn mà còn tạo động lực cho du lịch Hà Nội, song lớn hơn chính là tạo động lực cho sự phát triển của Thành phố lịch sử, văn hóa.  

                                                                                         Theo HNTV
Gửi bình luận của bạn
Mã xác nhận

Thăm dò ý kiến

Liên kết website